Verkiezingen - Onafhankelijk Rijswijk

Versplintering in lokale politiek: kans op samenwerking of plat egocentrisme?

In gemeenteraden door heel Nederland is versplintering een groot probleem geworden. In Den Haag zijn er voor 45 zetels inmiddels dertien fracties, waarbij de bestaansreden niet voor elke fractie direct duidelijk is. Landelijke partijen lijken samenwerking op de meeste gebieden te weigeren. Lokale partijen zijn er in vele kleuren, allen met vrij specifieke (thematische) programma’s, nauwelijks overlap en net zo weinig samenwerking. De partijen zijn vooral in campagnetijd heel druk met ‘profileren’ en ‘scoren’, zonder dat iemand in Den Haag daar beter van wordt. Ook het aantal breuken en afsplitsingen dat daarop volgt, is niet van de lucht. De gemeente Hoorn (Noord-Holland) spande in 2014 de kroon: 35 zetels, 12 partijen en 2 afsplitsingen.

Dit scenario ontvouwt zich de laatste paar raadsperiodes ook in Rijswijk, met als meest recente ontwikkeling de oprichting van ‘nieuwe’ (bestaande uit veelal oud-gedienden met enige jaren raads- en bestuurservaring, red.) lokale bewegingen “Rijswijks Belang” en “WIJ”. Echte overstappen van ‘blok’ (bv. van links naar rechts, of andersom) zijn in de Tweede Kamer zeldzaam. In onze gemeente is dat beeld overigens niet heel anders. Het is een feit dat het ‘lokaal electoraat’ in Rijswijk van zo’n 12 zetels al jaren verdeeld wordt door het groeiend aantal lokale fracties. De nieuwe partij WIJ van wethouder-met-flair Björn Lugthart (voormalig SP ten tijde van zijn verkiezing) zal naar verwachting vooral bij de verlieslijdende linkse landelijke partijen SP en PvdA een hap uit het electoraat nemen. Rijswijks Belang (aangevoerd door ex-BvR, ex-PVV, ex-Groep de Mos Marc Weterings) eet uit dezelfde ruif als BvR: kom-in-actie-politiek met grote aantrekkingskracht op Haagse instroom en een bespeurbare afkeer van wat men niet kent en niet goed begrijpt.

Maar is de Rijswijker nu echt geholpen met nog meer nieuwe lokale partijen? De partijprogramma’s lijken steeds smaller en meer thematisch te worden (daarom overigens niet minder relevant), en het lijkt steeds moeilijker te worden om een partij te vinden die de wensenlijstjes van ons allemaal bij elkaar brengt. Daarnaast is ‘crowdsourcing’ een steeds meer gebruikt middel voor de totstandkoming van het programma: de achterban (in welke Facebook-vluchtige of leden-solide hoedanigheid dan ook) bepaalt op triviale wijze de samenstelling van het programma. Zo bereikt het losse-stoeptegel-activisme het partijprogramma en lezen deze programma’s als een aaneen geregen verzameling van losse issues, waar vaak weinig tot geen samenhang in zit of die elkaar soms zelfs tegenspreken.

De sleutel van het succes voor al die partijen tijdens en na de aankomende verkiezingen in 2018 lijkt te liggen in samenwerking (Van de Berg, “Versplintering, voor en tegen”). Elkaars verschillende keuzes in de campagne-tijd te respecteren, en na de verkiezingen samen met elkaar op te trekken. Dan valt er ook echt wat te kiezen, zonder dat Rijswijkers bang hoeven zijn dat hun stem na de verkiezing niets meer waard is of wegloopt naar een andere partij. Onafhankelijk Rijswijk stelt daarom voor dat zowel oude als nieuwe partijen tijdens en na de campagne over hun schaduw heen stappen, en samen kunnen doen wat echt Beter is voor ONS Onafhankelijk Rijswijks GemeenteBelang.

Dick Jense jr. – voorzitter vereniging Onafhankelijk Rijswijk

Bronnen:
J.Th.J. van den Berg – “Versplintering, voor en tegen”

Binnenlands Bestuur – Kiesdrempel tegen versplintering