Uitkomsten WOB-verzoek: donkere wolken boven de SOR / FeelGood Radio

We hebben de afgelopen weken de nodige kritische vragen gesteld, en daarom ook (terecht en onterecht) de nodige kritische vragen teruggekregen. Laten we daarom één ding duidelijk vooropstellen: het is niet ons doel om de lokale radio kapot te maken, maar het is ons doel om lokale radio financieel en beleidsmatig gezond te maken, gemaakt vóór en dóór Rijswijkers. Sterker nog: fractievoorzitter Dick Jense stond mede aan de basis van de SOR. Des te meer rechtvaardigt dat onze inspanning om de onderste steen boven te krijgen in de huidige obscure gang van zaken.

Op 25 augustus 2017 hebben we van de gemeente Rijswijk een 228 pagina’s tellend dossier ontvangen omtrent de subsidieaanvraag van Stichting Omroep Rijswijk (FeelGood Radio). We hebben dat dossier uitgebreid doorgelicht, en een reconstructie kunnen maken van de gang van zaken. Daaruit blijkt dat dit vol misstanden en onjuistheden zit. Dat is op te delen in twee delen: de verantwoordelijkheid van de gemeente rondom de benoeming van de lokale omroep en subsidie-toekenning aan de ene kant, en het handelen van de Stichting Omroep Rijswijk / FeelGood Media (de eenmanszaak van Joey Koeijvoets, eigenaar van het merk FeelGood Radio) aan de andere kant.

Laten we beginnen met een korte opsomming van onze belangrijkste bevindingen. Let wel: dit betreft alleen de bevindingen die op basis van feitenmateriaal uit de voorhanden stukken en andere openbare bronnen valt te herleiden.

Hier het ‘korte’ lijstje – heb je interesse in de uitgebreide toelichting en de bewijsvoering, lees dan daaronder verder:

  • Het bestuur van de SOR rommelde in 2015 met de lijst van mensen, waarmee zij een beeld wilden schetsen van ‘lokale inbedding’ wat positiever lijkt dan het in werkelijkheid is;
  • Het college heeft de gemeenteraad aantoonbaar onvolledig en onjuist over misstanden in het proces van toewijzing geïnformeerd;
  • Het college handhaaft de afspraken over verantwoording die worden benadrukt in de subsidiebeschikking, niet of nauwelijks.
  • De SOR brengt kosten in rekening die niet worden gemaakt en/of waarvan de hoogte in de begroting aantoonbaar buitenproportioneel zijn opgeblazen.
  • De SOR maakt de begroting en verantwoording zo, dat deze niet met elkaar te vergelijken / niet toetsbaar zijn.
  • De SOR voert buitenproportioneel hoge kosten op voor stagiairs.
  • FeelGood Media / SOR huurt formeel een studio in Rijswijk, maar de zender-aansluiting is hier nooit gerealiseerd. Toch wordt de gemeente ook nog eens een fors huurbedrag in rekening gebracht voor een theoretisch ‘onbekende’ zenderlocatie.
  • FeelGood Media kreeg in 2014 van de Belgische toezichthouder een uitzendverbod vanwege illegaal uitzenden vanuit België en verstoren van luchtvaartfrequenties.

De uitgebreide onderbouwing

Zoals gezegd onderzochten we de zaak in twee contexten: de verantwoordelijkheid van de gemeente rondom de subsidieaanvraag en het handhaven van de subsidieregeling enerzijds, en de praktijken van de SOR / FeelGood Radio anderzijds.

Gemeente Rijswijk

Uit de documenten kunnen we reconstrueren dat er veel fouten zijn gemaakt aan de kant van de gemeente in de behandeling van de subsidieaanvraag. Daarover de volgende punten:

  • Er is door de aanvrager Stichting Omroep Rijswijk (SOR) gerommeld met het opstellen van het programmabeleidbepalende orgaan (PBO). Daarop stonden mensen zonder dat ze het zelf wisten, daarop zijn organisaties vermeld zonder dat de organisaties daarvan afwisten of dat als organisatie steunden en daaruit zijn mensen vertrokken omdat er niet naar ze werd geluisterd door de hoofdredacteur van het station (Joey Koeijvoets). Daarnaast zitten de meesten hierin op persoonlijke titel en geven zij aan geen organisatie maar een sector te vertegenwoordigen, terwijl de lijst met organisaties juist door de gemeente is gebruikt voor de kwalificatie “bestaande lokale inbedding”. In de praktijk noemt men dat misleidende informatie.
  • Het college heeft de gemeenteraad onvoldoende en onjuist geïnformeerd over de feitelijke gang van zaken rondom de subsidieaanvraag en de aanwijzing voor een lokale publieke omroep.
    • Het Commissariaat van de Media (CvdM) heeft begin 2016 de gemeente op de vingers getikt vanwege “onzorgvuldigheid” bij de beoordeling van de aanvragen voor toewijzing van de lokale omroep. Midvliet en SuperFM gaven in december 2015 al aan samen te willen werken (zo staat ook in de raadsstukken) maar in de beantwoording aan het CvdM in november 2016 schrijft het college dat geen van de partijen wenst samen te werken. Dat is aantoonbaar feitelijk onjuist.
      UPDATE 5 september: wij werden gewezen op een openbare bron (inclusief foto-materiaal) waarin de voorgenomen samenwerking wordt gepubliceerd d.d. 12 oktober 2015: https://www.hetkrantje-online.nl/nieuws/actueel/42726/omroepen-midvliet-en-super-fm-?redir
    • De gemeente heeft van het CvdM het verzoek gekregen de representativiteit van het PBO de toetsen. De gemeente stuurt vervolgens een mailtje naar de secretaris van het PBO van de SOR met daarin de vraag of ‘iedereen weet wat er van hem of haar wordt verwacht’. Dat is geen toets van representativiteit: dat is de slager vragen om z’n eigen vlees te keuren. Opmerkelijk is ook dat die ‘representativiteits-toets’ niet wordt gedaan bij de PBO’s voor Midvliet en SuperFM.
    • In de eerder genoemde brief maakt het CvdM melding van malversaties rondom het vermelden van personen op de PBO-lijst, die daar niets mee te maken willen hebben. Uit de stukken blijkt dat het college daarvan op de hoogte was. Uit de stukken blijkt niet dat het college hier enige consequenties aan verbonden heeft. Uit de stukken blijkt ook niet dat het college de gemeenteraad hierover onverwijld informeert. Uit de stukken blijkt tegelijkertijd dat het college haar toewijzings-advies omtrent de SOR richting het CvdM handhaaft.
    • In Wassenaar werd een aanvraag van dezelfde bestuurders (onder de noemer Stichting Omroep Wassenaar) afgewezen in verband met gerommel met een PBO. De gemeente heeft verzuimd de raad te melden dat dit dezelfde aanvragers betrof.
    • Naar aanleiding van gesprekken met veel betrokkenen concluderen we dat de gemeente door meerdere mensen in individuele gesprekken met de verantwoordelijk wethouder en ambtenaren op de hoogte is gebracht van de twijfelachtige gang van zaken rondom het PBO van de SOR. Van deze gesprekken zijn (vanwege het ontbreken daarvan in de opgevraagde stukken) geen annotaties gemaakt, noch is de gemeenteraad daarover geïnformeerd.
    • Uit de stukken blijkt dat de gemeente een inhoudelijke beoordeling heeft verricht van alleen de aanvraag van de SOR – ondanks dat zij in hun advies aan de raad ook de aanvraag van Midvliet FM representatief achtten;
  • De gemeente handhaaft de in de subsidie-beschikking gestelde verantwoordingseisen op gebrekkige wijze. De gemeente eist in haar subsidie-beschikking aan de SOR o.a. een verslag van realisatie van de voor het betreffende subsidiejaar voorgenomen activiteiten, dit wordt in de aan ons verstrekte stukken over de jaren 2015 en 2016 niet aangetroffen (enerzijds is de beschrijving uitermate gebrekkig te noemen, anderzijds is er van een verslag van realisatie geen sprake). Toch gaat er jaarlijks een gestandaardiseerde brief uit met de strekking dat “de uitkomsten van deze toetsingen geen aanleiding geven tot het maken van opmerkingen over het door u over het jaar 2015 gevoerde financiële beheer en de door uw instelling gerealiseerde activiteiten”. Onafhankelijk Rijswijk heeft naar aanleiding van de gebrekkige verantwoording, gerichte twijfels over de kwaliteit en diepgang van voornoemde “toetsingen”.

Stichting Omroep Rijswijk (SOR) / FeelGood Radio

Ook in de ontvangen stukken zaten beleidsplannen, begrotingen en jaarrekeningen van de SOR / FeelGood Radio. Ook daarin hebben we feitelijk bewijs aangetroffen van malversaties door de SOR / FeelGood Radio.

  • De SOR brengt kosten in rekening die niet worden gemaakt en/of waarvan de hoogte in de begroting extreem zijn opgeblazen.
    • In alle begrotingen zijn kosten voor de OLON Mediahub opgenomen (ter referentie: in de meerjarenbegroting 2016-2020 wordt door de SOR €2400,- per jaargenoemd). Echter is het gebruik van de Mediahub voor de SOR geheel gratis, aangezien in het beleidsplan van de SOR/FeelGood Radio staat opgenomen dat zij een voor OLON geregistreerde streekomroep zijn : “Voor ‘streekomroepen’ is het gebruik van de OLON MediaHub in 2015 en 2016 geheel gratis, dat wil zeggen voor omroepen die reeds voldoen aan de criteria van het bieden van een “Lokaal Toereikend Media-Aanbod” conform het OLON/ VNG-convenant, of die een formele intentieovereenkomst hebben om samen één streekomroep te gaan vormen op basis van een plan (zie: olon.nlhttp://www.olon.nl/pagina-wide/1075298597
    • De kosten voor het OLON-lidmaatschap worden opgevoerd ter hoogte van €3660,-. Echter bedragen de werkelijke kosten van dit lidmaatschap (peiljaar 2016) €430,- + €0,00565 per inwoner = ongeveer €725,-. – http://www.olon.nl/pagina/1710266974
    • De kosten voor WNC nieuws worden jaarlijks opgevoerd ter hoogte van €3550,- maar bedragen in werkelijkheid €700,- per jaar. – http://www.worldnewscompany.com/?page_id=12
      UPDATE 4 september: we werden er terecht op gewezen dat regionaal nieuws voor een ander tarief wordt geleverd, namelijk €350,-/maand. Daarmee komt onze eerdere veronderstelling over deze kostenpost te vervallen. 
  •  De SOR noemt in de vooraf ingediende begroting voor subsidieaanvraag andere posten dan in de jaarrekening ter verantwoording. Op die manier wordt het de lezer onmogelijk gemaakt om een relatie te leggen tussen de vooraf benoemde kostenposten en de daadwerkelijk gemaakte kosten. Daarbij merkten we eerder al op dat de gemeente daarmee geen probleem schijnt te hebben bij de “toetsing” van de subsidie-beschikking.

Daarnaast zijn er nog een hoop zaken die nader onderzoek behoeven, maar welke aanleiding geven tot gerede twijfel over de rechtmatigheid:

  • In de begroting van SOR wordt in 2016 €3.600,- en in 2017 en volgende jaren €7.200 budget voor stagevergoedingen begroot. Let wel: dat is bijna 20% van het totale jaarlijkse subsidiebudget. Wie in 2015, 2016 en 2017 stagiairs zijn/waren, is bij geen van de geïnterviewde voormalig betrokkenen bekend. Er zijn door SOR aan de gemeente ook geen bescheiden overlegd ter onderbouwing van deze kosten. De gemiddelde stagevergoeding is €200,- per maand voor ca. 5 maanden per jaar. Dat betekent dat de SOR ofwel heel goed betaalt als stage-werkgever, of dat de SOR 4 tot 7 stagiairs per jaar in dienst heeft. Uit de ontvangen stukken blijkt niet dat de gemeente beschikt over verantwoordingsmateriaal waarmee aangetoond wordt dat deze stagiairs ook daadwerkelijk werkzaam (geweest) zijn bij de SOR. De stagecoördinator van de School voor Journalistiek Utrecht meldt ons overigens dat FeelGood Radio niet in het bestand van werk-leerbedrijven voorkomt, zoals op de Wikipedia-pagina van FeelGood Radio wordt gemeld en in tegenstelling tot wat Joey Koeijvoets in een filmpje van Ger Kruger (Beter voor Rijswijk) op YouTube beweert.
  • De uitzendingen worden veelal thuis gemaakt, de studio wordt niet gebruikt. De studio wordt aantoonbaar slechts enkele uren per week in gebruik door medewerkers van de SOR / FeelGood Radio. Echter wordt de gemeente voor bijna 12.000 kosten gerelateerd aan huisvesting en infrastructuur in rekening gebracht. Ook is in de studio in Rijswijk geen Ziggo-infrastructuur gerealiseerd. Toch is er wel een aansluiting op naam van FeelGood Radio. We zijn terughoudend indirecte bewijsvoering, maar we hebben een op feitenmateriaal gebaseerd vermoeden dat die zender in Zoetermeer aan de Mozartrode p/a FeelGood Media (Joey Koeijvoets) is gerealiseerd. Noot: de gemeente wordt jaarlijks €2460 euro in rekening gebracht voor “huur zenderlocatie”.
    UPDATE 3 september: we hebben begrepen dat de laatstgenoemde ‘zenderlocatie’ de ether-zender betreft. Deze zender heeft jarenlang gestaan op de toren van het oude stadhuis. We hebben op dit moment geen bevestiging dat deze locatie nog altijd in gebruik is. Hoewel het als een ‘koekje van eigen deeg’ klinkt (de gemeente krijgt de huurkosten weer terug in rekening gebracht) is de kostensoort niet ongewoon. Over de werkelijke hoogte van de huur van die locatie zijn ons op dit moment geen details bekend.
  • FeelGood Radio werd al eerder door de Belgische CvdM geschorst. FeelGood Radio zond eerder vanaf 2012 uit in Essen en Rozendaal. Die uitzendingen werden gedaan vanuit Wuustwezel (Belgie), zodat men zich niet aan de Nederlandse regelgeving hoefde te houden. Echter werd op een illegale manier uitgezonden richting Nederland. De VRM schorste daarom in januari 2014 de doorgifte van FeelGood (die al in 2013 werden gestaakt), waarna Koeijvoets en De Jong naar Zoetermeer vertrokken. Overigens ontkende Koeijvoets dat FeelGood betrokken partij was in de schorsing, maar het decreet van de Vlaamse Regulator Media laat hierover geen twijfel.

Vervolg

Uiteraard zijn alle onderliggende bewijsstukken en bronnen (anders dan openbare bronnen) in ons bezit. Enkele bronnen wensen anoniem te blijven – standpunten en bewijsvoering zijn wel in ons bezit, maar niet door ons gepubliceerd. Om de bewijsvoering ten aanzien van malversaties rondom de subsidie-aanvraag nog sterker te maken, heeft Onafhankelijk Rijswijk ook in de gemeente Pijnacker-Nootdorp een WOB-verzoek ingediend. Onze fractie oriënteert zich op de aanpak waarmee het de aangetroffen feiten binnen de gemeenteraad wenst te agenderen. Hierover zullen we in de aankomende dagen meer bekend maken.

(Bron afbeelding: Facebook)