Nieuws

Reactie van Onafhankelijk Rijswijk op het zienswijze document Metropoolregio Rotterdam – Den Haag

VERNIEUWEND BESTUREN IN DE METROPOOLREGIO ROTTERDAM DEN HAAG

NB. De onderstaande zwarte teksten betreft de reactie op het zienswijze document.

Algemeen

Van meet af aan zijn wij als OR gematigd enthousiast geweest over de vorming van de (Metropool Regio) MPR. Wij geloven in samenwerking, maar eerder geboren vanuit een gezamenlijk doel om iets te bereiken en niet samenwerken om het samenwerken. Dat laatste dreigt te gaan gebeuren met de vorming van de MPR.

Gelukkig blijkt uit de behandeling van de pijlers dat niet iedereen met iedereen overal aan moet (samen)werken. Natuurlijk kennen de diverse pijlers samenhangen (er is een afhankelijkheid) maar tegelijkertijd moet je constateren dat niet alles een even hoge prioriteit heeft. Al snel was een ieder (zowel binnen de gemeente Rijswijk) als binnen de andere gemeenten het erover eens dat pijler 1, de vorming van een vervoersautoriteit prioriteit 1 heeft, mede -maar vooral ook- door het op handen zijnde einde van de WGR regelingen (SGH en SRR) per jan 2013. Het Rijk zou nu het geld voor Verkeer- en Vervoer aan de MPR kunnen verstrekken.

De Provincie keek een beetje van de zijlijn naar deze ontwikkelingen en mengde zich, noch positief noch negatief, in de ontwikkeling.  De overige pijlers konden, zo vond menigeen, in een lager tempo en met wat meer geduld later worden opgepakt  en hoefde ook niet voor elke gemeente met een hoge prioriteit te worden aangepakt.

Scepsis was er al die tijd over de bestuurlijke opzet. Hoe houd je als individuele kleinere gemeente je identiteit en zeggingskracht. Binnen SGH met 9 gemeenten is dat al lastig, laat staan dat je dat binnen een conglomeraat van 24 gemeenten kunt bereiken. Tekenend was al snel dat kleinere gemeenten, vooral in de SRR, erg terughoudend waren en vreesden niet meer gezien en gehoord te worden. De architecten van de MPR (wie zijn dit eigenlijk en welk belang hebben zij?) haastten zich om een bestuurlijk model neer te leggen dat deze kou uit de lucht moest halen. Maar daarmee zijn wij er niet, want recentelijk heeft de gemeente Schiedam zich al geroerd en publiekelijk aangegeven dat zij gezien hun grootte, ligging en belang voor de regio toch zeker al een goede plek in het Dagelijks Bestuur van de MPR claimen.

Dit alles plantte zich voort tot het kabinet viel. Plotseling werden dingen onzeker en gingen draaien. Worden SGH en SRR nu opgeheven per jan. 2013?; hoe nodig is dán de vorming van de MPR nu?; de Provincie die nu ineens roept dat zo’n MPR misschien niet nodig is en al direct het geld claimt voor de Vervoerregio.

De burgemeesters van Rotterdam en Den Haag komen recent met een verklaring dat niet gewacht moet worden op een nieuw kabinet en roepen dat de MPR er echt snel moet komen. Dit lijkt allemaal wat overhaast en zeker onoverzichtelijk, want hoe zit het met het eventueel afbouwen van het SGH en SRR? Waar gaan die functionarissen naar toe, maar ook –als zij niet ergens aan de bak komen- wie betaalt dan hun uitkering?

Kortom, een cataract in de ontwikkelingen waarbij de vraag zich aandient .. wie heeft nu nog het overzicht, maar belangrijker nog, de regie?

Voor zover de algemene reactie.

Hieronder een meer inhoudelijk reactie op enkele onderdelen van de zienswijzedocument.

Drie strategieën

Om de economische clusters in de Metropoolregio te versterken en het aanwezige potentieel te verzilveren, zet de Metropoolregio drie samenhangende strategieën in met daarbinnen een aantal speerpunten.

Strategie 1: Betere benutting van het daily urban system

 

• • Versterking van het openbaar vervoer (ontwikkeling en exploitatie)

Risico is dat de groten groter worden en de kleinere kleiner. Uitspraak van Peter Smit tijdens één van de bijeenkomsten was dat het logisch is dat er meer geld naar “zwaardere” verbindingen gaat, omdat daar nu eenmaal meer mensen mee reizen. En ja, die buurtbus moet je maar met vrijwilligers oplossen.

• • Versterking van het wegennetwerk

Hier geldt een beetje hetzelfde voor. Kijk maar naar de discussie die nu ontstaat over de Beatrixlaan; een mooie “inprikker”, maar als wij niet oppassen wordt de halfzachte oplossing voor ons een “instinker”.

• • Mobiliteitsmanagement en dynamisch verkeersmanagement.

Goede zaak, moet inderdaad meer aandacht krijgen en werk eigenlijk alleen maar goed met een centrale regie.

Strategie 2: Betere benutting van en investeren in het enorme kennis- en

innovatiepotentieel in de regio

• • Eén gezamenlijk profiel voor promotie van de regio Kan geen kwaad.
• • Versterken van de kennisinfrastructuur  Klinkt abstract en zal met name voor Rotterdam, Leiden en Den Haag een rol spelen.
• • Een aantrekkelijke kantorenmarkt en voldoende ruimte op bedrijventerreinen Hier zit voor Rijswijk muziek in, waarbij met name een goede afstemming voor de Plaspoelpolder van groot belang is.
• • Duurzame en innovatieve Greenport  Raakt ons niet zo en heeft kennelijk breder in de MPR een lagere prioriteit.
• • Kennisdeling beleid onderwijs en arbeidsmarkt  Minder interessant voor Rijswijk.
• • Flankerende maatregelen op het gebied van onder meer detailhandel, leisure, innovatie

en Europa. Het zou goed zijn als hier binnen de MPR meer aandacht voor komt. Minder concurrentie tussen gemeenten en meer afstemming wat waar ondernomen wordt.

Strategie 3: Het ten volle benutten van het voorzieningenniveau

• • Opstellen van een doelgerichte en doeltreffende koers
• • Uitwerken van prioritaire gebiedsprogramma’s
• • Programmeren woon- en werklocaties
• • Zorgen voor een gevarieerd aanbod van woonmilieus
• • Bundelen groenambities in vier metropolitane landschappen
• • Integreren huidige investeringsfondsen

Mooie thema’s, maar juist hier blijkt dat er nog wel wat gestudeerd moet worden op waar het allemaal over gaat, wat wij er precies mee bedoelen en wat wij nu eigenlijk willen. Het zijn mooie kapstok-artikelen, maar niet voor de korte termijn interessant.

Flankerende maatregelen op het gebied van ruimte, wonen, groen, cultuur, sport en metropoolpas.

Idem. Sommige onderdelen “nice to have”, maar heeft meer tijd (verkenning) nodig om te zien wat je als MPR wilt regelen én op welke termijn.

Bestuurlijke organisatie

De Metropoolregio Rotterdam Den Haag staat voor pragmatische samenwerking gericht op het bereiken van concrete resultaten en het realiseren van de gezamenlijke ambities. Drie uitgangspunten staan centraal:

• • Gemeenten vormen samen de Metropoolregio en vormen geen nieuwe bestuurslaag. De samenwerking is democratisch gelegitimeerd.
• • Het gaat om het bereiken van de ambities, de organisatievorm is een afgeleide.
• • Wisselende coalities zijn nodig en mogelijk, tussen het bestuur, met maatschappelijke partners en bedrijfsleven en met partijen over de grenzen van de Metropoolregio heen.

Mooie woorden, maar zoals in het begin van deze reactie al is aangegeven moet maar blijken hoe deze nieuwe bestuurlijke laag vorm gaat krijgen en met welk mandaat. Natuurlijk wordt nu op voorhand aangegeven dat het niet op macht aan komt (hoewel dit woord nergens letterlijk gebruikt wordt), maar tussen alle regels door voel je de druk van Den Haag en Rotterdam. Wij zullen het wel regelen.

De initiatiefgroep “pijler 0” heeft de noodzaak onderstreept om bij de uitwerking van het besturen van de Metropool alle aandacht aan de democratische legitimering te geven. Door de initiatiefgroep is uitdrukkelijk aandacht gevraagd om de één op één relatie met de gemeenteraden zorgvuldig in te vullen en om ervoor te waken dat de Metropoolregio in plaats van verlengd lokaal bestuur geen nieuwe vierde bestuurlaag wordt. In de diverse bijeenkomsten is sterk de voorkeur uitgesproken voor een pragmatische en praktische samenwerking en om nieuwe coalities met maatschappelijke partners, met een accent op doen en regelen.

Het is niet voor niets dat pijler 0 is ontstaan. Zoals in de vorige alinea al is aangegeven hebben veel (kleinere) gemeenten hun bedenkingen tegen de bestuurlijke legitimatie. De angst is –terecht- groot dat er een 4^e bestuurslaag ontstaat waarbij –het moet nog maar eens worden gezegd-  de relatie met de Provincie op zijn minst op gespannen voet komt te staan.

De uitdagingen waar de Metropoolregio voor staat, vragen om actie op een breed aantal terreinen. Daarom wordt in dit zienswijze document een brede inhoudelijke agenda voorgesteld. Dat betekent niet dat gemeenten hun bevoegdheden op al deze terreinen moeten overdragen.

Juist deze laatste tussenzin geeft te denken, want op welke terreinen dan wel?

Voor ieder onderwerp moeten we bezien hoe de samenwerking en de uitvoering het beste georganiseerd kunnen worden. Dat betekent soms door de Metropoolregio, en vaak door de gemeenten zelf. Daarom introduceren we in hoofdstuk 3 over bestuurlijke organisatie het 3-ringenmodel.

Met name dit 3-ringen model heeft alles in zich van (excusé le mot) de arrogantie van de macht. Terecht dat de initiatiefgroep pijler 0 is ontstaan, want daar zit exact het onderhuidse gevoel zoals verwoord door de kleinere gemeenten.

De daadwerkelijke beleidsvorming en –uitvoering hebben plaats op het meest geëigende niveau met de betrokken partijen.

 Wisselende coalities nodig

De 24 gemeenten werken momenteel aan de Metropoolregio. Daarbij is de vraag gesteld of elke gemeente ook aan elke activiteit moet deelnemen.

Algemeen Bestuur (AB)

De gemeenteraden zijn en blijven de ruggengraat van de metropool. Tegelijk is sterk de wens geuit om zo efficiënt en krachtdadig mogelijk besluitvorming te organiseren. Geen Poolse landdagen. Het een en ander kan goed gecombineerd worden door daar waar mogelijk gebruik te maken van de zienswijze procedure.

Zoals deze. Het is maar de vraag wat er aan kracht (termen) overblijft als de Raden eerst een fractie-visie neerleggen, daar een Raads zienswijze van bakken en dan vervolgens als 24 gemeenten gaan inbrengen. Wordt het verhaal van de bomen en het bos, maar ook nog .. en wie gaat het allemaal verkondigen dan én met welke pet op??

Dagelijks Bestuur (DB)

Het AB stelt de ambities van de Metropoolregio vast. Het DB heeft vervolgens de taak om ervoor te zorgen dat deze ambities in samenhang met elkaar tot stand komen en ook daadwerkelijk uitgevoerd worden.

Het DB wordt gekozen door en uit het AB. Het voorstel is om een vertegenwoordiger van elk van de deelnemende gemeenten af te vaardigen in het dagelijks bestuur.

Er is eerder aangegeven dat het geen Poolse landdagen moeten worden, maar een DB met 24 !! vertegenwoordigers gaat het niet worden. Zie ze maar eens op korte termijn bij elkaar te krijgen. 24 man/vrouw. Is wel het dagelijks bestuur hè?

Samenwerking met de provincie Zuid-Holland, het Rijk en de Waterschappen

Afhankelijk van de gezamenlijke vervolgstappen zal voor de provincie Zuid-Holland in elk geval een zetel in het DB worden gereserveerd, ten minste als agendalid maar zo mogelijk als gewoon lid. Voor het Rijk is het mogelijk een agendalidmaatschap in te vullen.

Dit is bijna te tendentieus voor woorden. HOEZO arrogant? Of anders, maak duidelijk dat je de rol van de provincie niet ziet zitten. Maar de “wrijving” met de provincie zat er al direct in bij de vorming van de MPR.

De waterschappen en andere relevante partijen kunnen worden uitgenodigd zitting te nemen in voor hen relevante commissies.

Vriendelijk hè, die MPR? Gossie.