Duidelijkheid over drones: vliegen in Rijswijk is verboden

In de lokale media deden wat tegenstrijdige berichten de ronde omtrent het gebruik van drones in Rijswijk. Laten we even beginnen met het antwoord op de vraag of drones in Rijswijk gebruikt mogen worden: nee, dat mag in 99,9% van de gevallen niet. En dat heeft een hele eenvoudige reden: Rijswijk ligt in zijn geheel in de CTR (de controlzone) van Rotterdam – The Hague Airport.

Voorzitter van de vereniging Onafhankelijk Rijswijk, Dick Jense jr. volgde een opleiding aan het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum, is gediplomeerd en gecertificeerd RPAS-piloot (remotely piloted aircraft systems) en beschikt zelf over enkele (gecertificeerde) RPAS – ook wel ‘drones’ genoemd. Hij ligt de regels graag toe. Hij heeft een eenvoudig 1-2-3 voor hobby-vliegers die het internet willen overweldigen met de mooiste beelden vanuit de lucht.

“De groeiende onduidelijkheid komt vooral door de snelheid waarmee drones betaalbaar en populair worden. Steeds meer mensen kopen een betaalbare drone en zorgen daarmee al of niet bewust snel voor overlast, omdat ze nooit de moeite hebben genomen om uit te zoeken (of liever niet willen weten) waar je wel en niet mag vliegen. Laten we ook eerlijk zijn: de beelden van zo’n drone komen uit een hoek die we voorheen alleen maar konden dromen en zijn daarom al snel indrukwekkend. En het sporten met FPV-drones (first person view, het besturen van de drone kijkend door een bril alsof je als bestuurder aan boord bent) geeft écht een adrenaline-rush”, aldus Jense jr. “Hou je daarbij aan 3 simpele regels:

  1. zorg dat je weet waar je wel en niet mag vliegen (download de app hier);
  2. zorg dat je de regels kent, en;
  3. hou altijd zicht op je drone.

Wie weet ben jij dan binnenkort de volgende Spielberg-in-de-lucht!”

Regelgeving in ontwikkeling, verwarring

“De regelgeving (op Rijksniveau) rondom het gebruik van drones is nog altijd in ontwikkeling. Dat betekent dat op sommige punten niet geheel duidelijk is wat wel en niet mag. Dat is niet alleen verwarrend voor welwillende consumenten, maar ook voor ordehandhavers zoals de politie en voor medewerkers van gemeenten en provincies. Het is niet voor elke (wijk)agent duidelijk of gebruik van een drone wel of niet is toegestaan. In Rijswijk is het eenvoudig: Rijswijk ligt in de control zone van Rotterdam – The Hague Airport. Voor consumenten (die met relatief kleine drones doorgaans vallen onder de regels voor modelvliegen) is het dan simpel: hier mag pertinent niet gevlogen worden.”

De officiële gebieden waar je pertinent(!) niet mag vliegen met je drone, vindt je hier als rode en blauwe gebieden.

Jense jr. vervolgt: “Tegelijkertijd zie je op de kaart ook dat de haven van Scheveningen niet in dit gebied ligt. Omroep West deelde de aardige beelden die een hobbyist afgelopen voorjaar vanuit de lucht maakte. Tegelijkertijd is dit behoorlijk onverantwoordelijk: een haven is nadrukkelijk een gebied waar een consument niet boven mag vliegen, volgens de Regeling modelvliegen (art. 2, lid e). Ook makelaars gaan steeds vaker samenwerkingen aan met hobby-piloten om mooie beelden van woningen te maken voor de verkoop van huizen. Geloof me: dit is in (bijna) alle gevallen hartstikke verboden, zowel in de Regeling modelvliegen (zie eerdere verwijzing, red.) als bij commercieel gebruik. De mensen die zulke diensten afnemen zijn feitelijk strafbaar, maar de mensen die hun diensten daarvoor aanbieden zijn dubbel strafbaar. De boetes voor zulke vergrijpen worden nog maar zelden uitgedeeld (vooral omdat handhavers nog beperkte kennis van de regels hebben), maar zijn tegelijkertijd niet mals. Vergeet ook niet dat er al in 2015 een precedent geschapen is om zulke boetes alsnog achteraf op te leggen, dus denk drie keer na voor je je filmpje verkoopt aan een makelaar of uploadt naar YouTube!”

Uitzondering volgens de regels

Toch stelt Jense jr. dat een hele kleine groep mensen in Rijswijk wel degelijk kunnen vliegen, maar dat geldt alleen voor gecertificeerde bedrijven (beschikkend over een RPAS Operator Certificate, een ROC). Jense jr.: “daarbij komt dat ook voor deze bedrijven hier een hele papierwinkel aan vooraf gaat. Ontheffing van de grondeigenaar voor start en landing, ontheffing van de gemeente voor uitvoering van de vlucht, ontheffing van de provincie, aanmelden van het vluchtplan bij hulpdiensten, de luchtverkeersleiding van Rotterdam en Schiphol, het indienen van een NOTAM (een ‘notice to airmen’, een soort planning van je vlucht in steno) én een ontheffing van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT). Die bedrijven houden ook logboeken bij van zowel de piloten en het onderhoud en gebruik van de drones. Die certificering wordt daarnaast alleen afgegeven nadat een operator over de benodigde opleidingen (theorie en praktijk) beschikt, en de gebruikte apparatuur (>4kg) dient een technische keuring te hebben ondergaan. Voordat je over zo’n certificering beschikt, ben je als bedrijf de €10.000 euro al snel voorbij. En dan moet je je apparatuur nog aanschaffen en je personeel nog betalen.”

“Met zo’n certificering kun je in de buitenste ring van een CTR (deze begint vanaf Rotterdam gezien ongeveer bij Nootdorp) vliegen tot 45 meter hoogte zonder ontheffing. Rijswijk en Den Haag vallen daar dus ook onder. Andere ontheffingen zijn mogelijk voor ROC-houders, maar moeten altijd aangevraagd worden bij de ILT.  Er is ook een light-versie van die ontheffing (daarvoor is alleen een theorie-examen nodig en moet de drone lichter zijn dan 4 kilogram), maar met die kwalificatie mag nooit in een CTR worden gevlogen en kan ook geen ontheffing worden aangevraagd.”

De boetes: tot wel €8000,- euro

“Zie je in Rijswijk dus iemand vliegen met een hobby-drone, dan is de kans verwaarloosbaar klein dat zo iemand over de benodigde papieren beschikt om daar ook daadwerkelijk te vliegen. De boetes voor zulke overtredingen lopen uiteen van zo’n €350,- euro voor hobby-piloten tot wel ruim €8000,- voor ROC-houders óf mensen die hun diensten zonder ROC(-light) verkopen aan derden. Maar het gaat ook vooral om je verantwoordelijkheid: naar de mensen om je heen en naar andere luchtgebruikers. In onze regio (buiten de CTR, uiteraard) lijkt een park een leuk alternatief voor het vliegen met je drone. Je staat er wellicht niet bij stil, maar jouw drone neemt al snel een hoop ruimte in gebruik met alle risico’s voor andere park-bezoekers van dien. Je drone is sowieso niet stil: de apparaten klinken doorgaans als een zwerm hitsige bijen. Daarnaast moet je ook niet vergeten: in de lucht boven je barst het van de politie-, trauma- en commerciële helicopters. En vlieg je in de zomer graag aan zee, bedenk je dan dat er massa’s reclame- en hobbyvliegtuigen voorbij komen. Het laatste wat je wil is dat je drone in de straalpijpen van een voorbijvliegende Orion van de kustwacht of een uitwijkende Boeing verdwijnt. Of dat de propellers van jouw drone een gaatje in een heteluchtballon snijden, terwijl jij op het schermpje van je smartphone met je neus naar beneden het uitzicht staat te bewonderen. De ramp zou niet te overzien zijn. Helaas zit zoiets er echt nog wel aan te komen, als mensen niet sneller en beter voorgelicht worden over het gebruik van drones.”

Wil je meer weten over het vliegen met drones? Meer weten over welke regels voor jou van toepassing zijn? Wil je tips over handige apps? Neem dan contact met ons op, we proberen je vraag zo snel mogelijk te beantwoorden!